Zvuk gajdi, slabo pristupačne obale, prelijepi zeleni proplanci kao u Tolkinovim pustolovinama „družine prstena“, predivni dvorci iz vremena ratnika i princeza i sve je to najljepše obići vozom. A vozovi koji prevoze škotske navijače na velika takmičenja ne rade od 1998. godine i Mondijala u Francuskoj. Putovanje vozovima kroz škotske visoravni je puno sličnosti kao i njihov fudbal, sa usponima, velikim padovima i močvarnim predjelima. Prva internacionalna utakmica je odigrana kod njih 1872. godine protiv Engleza, na svim velikim takmičenjima nisu prošli dalje od grupne faze. Te spomenute 1998. godine Lamberta, Henrija i Bojda je na korak od sna spriječio Maroko i to ubjedljivom pobjedom od 3:0. Od tada je škotski fudbal „u močvari“, a neki kažu da će prije Nesi izađi iz Loh Nesa nego škotski fudbaleri otići na neko prvenstvo. Najveći udarac za ljubitelje fudbal iz zemlje kiltova bilo je Evropsko prvenstvo 2016. godine.  Zamislite da imate četiri brata i ujutro kada se ide na porodični izlet roditelji vam saopšte da pošto niste bili dobri u školi ostajete kući, sami. E tako nekako su se osjećali škotski navijači pred početak Evropskog prvenstva u Francuskoj prošle godine, jer su put preko La Manša krenule selekcije Engleske, Irske, Sjeverne Irske i Velsa, a jedino su oni sa Ostrva propustili šampionat. I dok su se tako Englezi tukli, Irci oduševljavali cijelu Evropu, a Velšani stigli do poolufinala, Škoti su kući ispijali viski i pričali o stvarima nevezanim za fudbal, a to je veoma, veoma teško. Upravo je taj viski, ili kako oni kažu „skoč“, njihov proizvod i samo ga oni prave od ječma, a proslavili su ga zato što su ga, za razliku od Iraca, švercovali u Ameriku. Na njihovim brojnim dvorcima „skoč“ se ispijao zbog radosti, tuge i trenucima odmora. Upravo je u takvim trenucima Artur Konan Dojl napisao priče o najpoznatijem detektivu „Šerloku Holmsu“, a tajni agent 007, čiji je najpoznatiji filmski lik, Škot, Šon Koneri, je proslavio u filmu „Svijet nije dovoljan“ njihov najljepši dvoran „Eilean Donan“. I kao što je taj dvorac sa kopnom povezan kamenim mostom, tako su Škoti na kopnu jedino povezani sa Englezima. O njihovoj netrpeljivosti ne treba posebno pričati, to je Mel Gibson opisao u „Hrabrom srcu“, a 2014. godine su, na iznenađenje, izglasali da žele ostati u Velikoj Britaniji. Tom kraljevstvu su mnogo dali u sportu, a najviše se diče Endijem Marijem i njegovom osvajanju „Vimbldona“. Njihov Škot je uspio da nakon 77 godina donese taj trofej u Britaniju, a još više im godi što se navijači dva najveća engleska kluba „Mančester junajteda“ i „Liverpula“ kunu u Škote, ser Aleks Fergusona i Kenija Dagliša. Oni koji obilaze Škotsku vozom kažu da je priroda bajkovita, drvoredi prekrasne zelene boje, čas nailazite na jelene, pa na ovce, divlje patke, a sve to je osvijetljeno ne toliko toplom sunčanom svjetlošću. I kao što priroda nudi velike kontraste, takav je i klupski fudbal u Škota. Kad se igra čuveni „Old Firm“ derbi između „Rendžersa“ i „Seltika“ na tribinama su samo britanske i irske zastave. Utakmica važnija od života, „rat za vjeru i politiku“ između protestanata i katolika i lojalista i separatista. I kao što Škotska ima predivnu prirodu tako su ova dva kluba među najtrofejnijim u svijetu, a kao što kiša non stop pada tako su mnogi izgubili živote u navijačkim sukobima. Za par dana dolazi utakmica koja će spojiti navijače ova dva kluba, jer Škotska dočekuje Englesku i pobjeda im je zadnja nada da ostanu u borbi za odlazak na Svjetsko prvenstvo u Rusiju. Možda je to nerealno očekivati, ali bilo bi fino da momci u kiltovima  krenu put Moskve i možda kao u Novom Sadu, uz zvuk gajdi, uzmu lopate i čiste snijeg sa stadiona „Karađorđe“ ili doniraju novčana sredstva za Dječije selo. U toj zemlji sa nestvarno zelenim proplancima ljudi su veseli, uživaju u svom viskiju i čekaju bolje dane za njihov fudbal.